ABD’nin Grönland’a artan ilgisi, bu ülke ile Avrupa devletleri ortasında büyük bir kriz yaratma potansiyeline sahip. Almanya bir defa daha Washington’a milletlerarası hukuka saygılı olma davetinde bulundu.
Alman hükümetinin üst seviye temsilcileri de, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerindeki toprak argümanlarına karşı Washington’u NATO üyesi ülkenin toprak egemenliğine hürmet duymaya çağırdı.
Pazartesi günü Amerika Birleşik Devletleri’nde temaslarda bulunmak üzere yola çıkan Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul (CDU), “Bild am Sonntag” gazetesine verdiği mülakatta, Rubio ile ortak bir NATO stratejisini görüşmek istediğini ve Grönland’ın toprak ve egemenlik problemleri hakkında karar verme yetkisinin yalnızca Grönland ve Danimarka’da olduğunu vurguladı.
ABD ile ilgiler çözülme sürecinde
Almanya Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı, hükümet ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD) Eş Lideri Lars Klingbeil da, Atlantik ötesi bağlantıların “çözülme sürecinde” olduğunu dile getirdi. Dışişleri Bakanı Wadephul gibi ABD’ye gitmek üzere yola çıkmadan evvel gazetecilere açıklamalarda bulunan Klingbeil, Washington’un Grönland’ın toprak bütünlüğüne hürmet duyması gerektiğini ve “Grönland’ın geleceği hakkında yalnızca Danimarka’nın ve Grönland’ın karar verebileceğini” vurguladı.
Toprak egemenliği üzere milletlerarası hukuk prensiplerinin, “Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere herkes için geçerli olduğunu” söz eden Klingbeil,”Arktika bölgesindeki güvenliği NATO müttefikleri olarak birlikte artırabiliriz, birbirimize karşı değil” dedi.
ABD idaresi, stratejik madenlere erişim konusunu görüşmek üzere çok sayıda ülkenin maliye bakanını Washigton’a davet etti. Lars Klingbeil, daha evvel yaptığı bir açıklamada, görüşmelerde, ABD’nin Grönland ile ilgili hevesinin de gündeme geleceğini belirtmişti.
Almanya Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Klingbeil, ABD’ye uluslararası hukuk prensiplerine hürmet daveti yaptı
Almanya’da federal koalisyon hükümetinin küçük ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD), Başbakan Merz’in partisine nazaran Washington’a daha sert reaksiyonuyla dikkat çekiyor ve Avrupalıların Trump’a karşı daha sert bir tavır göstermesi için ısrarcı bir hal sergiliyor.
Parti’nin Meclis Kümesi Dış Siyaset Sözcüsü Adis Ahmetovic de, “Avrupa, Trump tarafından korkutulmamalı. Grönland konusunda daima birlikte bir dur levhası koymalıyız. Trump’ın artık net konuşulmaya gereksinimi var” dedi ve örnek olarak Brezilya Devlet Başkanı Lula’yı göstererek, Lula’nın “Trump’ı sert ek gümrük vergileriyle geri adım atmaya zorladığını” hatırlattı.
Paris’te ise Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Avrupalıların ABD’ye “hayır” deme hakkı olduğunu tekrarladı ve “Tarihi bir müttefik de olsa, teklifi kabul edilemez olduğunda reddetmek bizim hakkımızdır” sözlerini kullandı. Salı günü Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya, İngiltere ve Danimarka, yayınladıkları ortak bir açıklamada Grönland ile Danimarka ortasındaki alaka ve bağa yalnızca Grönland ve Danimarka’nın karar vereceğini tekrarlamıştı.
Aralarında İngiltere’nin de bulunduğu bir küme NATO üyesi Arktika’daki varlığın artırılmasını savunuyor ve bu bağlamda “Arktik Bekçisi” (Arctic Sentry) ismi altında bir izleme misyonunun kurulması gündemde. Kelam konusu misyonla Amerikalıların “bölgede güvenlik gereğince sağlanamıyor” münasebetinin boşa çıkarılacağı belirtiliyor.
Dünya gündeminden düşmeyen 57 bin nüfuslu ada: Grönland
Yaklaşık 57 bin kişinin yaşadığı, büyük kısmı buzla kaplı Grönland son günlerde milletlerarası toplumun gündeminde öne çıkan mevzuların başında geliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın adayı zorla ele geçirme tehdidinin akabinde, yer altı zenginlikleriyle bilinen, stratejik değere sahip bu devasa Arktika adasının geleceği önümüzdeki günlerde de kamuoyunu meşgul edecek.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bu hafta Grönland’ın resmen bağlı olduğu Danimarka’dan temsilcilerle bir görüşme yapacağını duyurdu. Ada üzerindeki bu gerilimin, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un Pazartesi günü Washington’da ABD’li mevkidaşı Rubio ile yapacağı görüşmelerin de kıymetli bir modülü olması bekleniyor.
Trump’ın tehditleri tasa yaratıyor
Danimarka ve Grönland, Trump’ın ilhak planlarını kesin bir lisanla reddediyor. Ayrıyeten adanın satın alınmasına dair ABD hükümetinde şimdiden somut sayıların konuşulduğu argümanları gündemde, lakin Grönlandlılar bunu da geri çeviriyor.
ABD Başkanı Trump adaya yönelik fevkalâde ilgisini güvenlik kaygıları ve Arktika’daki Çin ile Rusya varlığıyla gerekçelendirse de Grönland’ın, ender toprak elementleri ve petrol üzere yer altı kaynakları bakımından da hayli güçlü olduğu biliniyor.
Grönland siyaseti ise ABD’den gelen tehditler ile Avrupa Birliği (AB), NATO ve bilhassa Danimarka’dan gelen yansıları bir canlı blog üzerinden aktarıyor. Adadaki siyasi partiler ise ortak bir bildiri ile “Amerikalı olmak istemiyoruz, Danimarkalı olmak istemiyoruz, Grönlandlı olmak istiyoruz” sözünü kullandı. Grönland Parlamentosu’ndaki (Inatsisartut) partilerin başkanları de, ABD’nin kendilerine yönelik küçümseyici haline son vermesini talep etti ve Grönland’ın geleceğine Grönland halkının karar vereceği tekrarlandı.
NATO nasıl reaksiyon verecek?
Danimarka’ya bağlı olması sebebiyle Grönland otomatik olarak NATO’nun bir modülü ve ABD’nin de müttefiki pozisyonunda. Almanya’da Başbakan Friedrich Merz’in partisi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) üyesi dış siyaset uzmanı Armin Laschet, diplomatik görüşmelerde Amerikalılara, küçük bir NATO ülkesine yönelik mümkün bir askeri atılımın ittifaka duyulan son inancı de yerle bir edeceğinin açıkça anlatılması gerektiğini vurguluyor.
Trump, ABD’nin Grönland üzerindeki argümanını Rusya ve Çin’i durdurma münasebetine dayandırıyor ve 1951’deki mevcut askeri mutabakatların savunma garantisi için kâfi olmadığını savunuyor. ABD, Danimarka ile yapılan muahedeler temelinde Grönland’da halihazırda Pituffik Uzay Üssü’nü (Pituffik Space Base) işletiyor ve hava savunma ve füze erken ikaz sistemleri ile uzayın gözetlenmesine dayanak veriyor.
Kaynak: T24
Bir yanıt bırakın