Merkezi Şam idaresi ile Suriye Demokratik İdaresi (SDG) ortasında yapılan muahede sonrası İçişleri Bakanlığı’na bağlı silahlı güçlerin Kürtlerin kontrolündeki Haseki ve Kamışlı’ya girişi Pazartesi gününe ertelenirken Türk askerinin Afrin’den büsbütün çekildiği Resulayn’dan (Serê Kani) ise büsbütün çekilmeye yöneylik hazırlık yapıldığı ileri sürüldü.
Şam ile varılan mutabakatın askeri ve güvenlik boyutuna ait bilgi veren Kuzeydoğu Suriye İdaresi Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed, “Üçü Haseke’de, biri Kobani’de olmak üzere DSG saflarına katılacak dört yeni tugayın oluşturulacağını öne sürdü.
Zoom üzerinden memleketler arası seviyede gazetecilerin Şam ile SDG ortasında varılan muahedeye ait sorularını yanıtlayan İlham Ahmed, yapılan muahedenin “Kan dökülmesini durdurmak gayesiyle imzalandığını, temel unsurlarından birinin de kalıcı bir ateşkesin sağlanması olduğunu” tez etti.
Baskı yapıldı mı?
Ahmed, görüşmelerde SDG’ye yönelik baskı yapılıp yapılmadığı tarafındaki soruyu şöyle yanıtladı:
“DSG’nin bu unsurları kabul etmesi için rastgele bir baskı olmadı. Bilakis biz bir fırsat olduğunu biliyorduk. Altını çizmemiz gereken hususlar vardı. Bir yandan da savaşın önünün alınması ve bir huzur ortamında mutabakat unsurları üzerine görüşmelerin olması konusunda bir hassaslık kelam konusuydu. Bu mevzuda nasihatlar vardı, takip ediliyordu. Fransa Cumhurbaşkanı Macron İle günlük telefon ile görüşmemiz oluyordu. Amerikalı Senatör Lindsey Graham da bu mevzu üzerine açıklamalarda bulunuyordu. Yani hem askeri hem de siyasi şahsiyetler ortası daima bir diyalog kelam konusuydu. Batı ülkeleri hatta Arap ülkeleri de dahil bu süreç ağır bir diplomasi trafiği ile yürütüldü. Herkesin gayreti savaşı durdurmak ve bir muahedeye varılması içindi. Hali hazırda bu muahede yapıldı lakin detayları nasıl olacak,hayata geçirilmesi için ne yapılması gerekiyor bu hususlarda eforlar sürüyor.”
“Asayiş güçleri bölge halkından oluşturulacak”
Bölgenin durumu ve lokal güçlerin durumuna yönelik de bilgi veren Ahmed, “Asayiş güçlerimizin yerlerinde kalacağı ve hiçbir gücün mahallî güçlerimizin yerini almayacağı konusunda garanti verildi” dedi. Ahmed, bir ölçü Suriye güvenlik gücünün Kamışlı ve Haseki kentlerine gireceğine de vurgu yaparak, “güvenlik sorumlularının bölge halkından olacağını” anlattı.
“Bileşenlerin hakları genel anayasada gündeme gelecek”
Ahmed, Şam hükümetinin muahedeye uyacağına dair garantinin ne olduğu, öbür etnik kimlikler ile SDG’nin bileşenlerinin haklarına ait suruya ise, “Hem iç güvenlik hem de kentin yönetiminde bölge halkının kurumlarda yer alması, bir seviyeye kadar garanti sağlayacaktır. Bölge halkı kendisini yönetecek. Bu muahede bizim ile devlet ortasında imzalandı. Aleviler ve Dürzilere ait ise genel anayasa düzenlendiğinde öteki bileşenlerin, farklı kültürlerin haklarının nasıl korunacağı o vakit gündeme gelecek. Suriye’nin anayasası yazımı için bir süreç daha olacak” karşılığını verdi.
“Haseki valisini biz belirleyeceğiz”
Ahmed, bölgenin yönetimi ve idaresi konusundaki soruyu, “Haseki Valisi bizim tarafımızdan belirlenecek” diye yanıtladı. Hudutların korunmasına da vurgu yapan Ahmed, bu vazifenin şahsen bölge halkının sorumluluğunda olacağını söyledi.
“Üç tugayın kumandanı Kürt olacak”
Ahmed SDG’nin nasıl yer alacağına ilgi bir soruya “Üç tugay oluşturulacak SDG içerisinde yer alacak ve kumandanı Kürtlerden oluşacak. Kobani alayı Halep’e bağlanacak” dedi.
Şam ve Türkiye ile görüşmeler sürüyor”
Ahmed, “Kobani tugayı neden Halep’e bağlı olacak?” sorusunu yanıtlarken bunun nedenini idari yapılanma ile açıkladı ve “Kobani resmi olarak Halep’e bağlıdır. Kobani’deki resmi kurumlar olduğu üzere kalacak” dedi.Kobani üzerindeki kuşatmanın kalkacağını da tabir eden Ahmed, şöyle devam etti:
“M4 yolu açılacak, muahedede Kobani üzerindeki kuşatmanın kalkması hususu var. Kobani Kapısı için Türkiye ve Şam ile görüşmelerimiz sürüyor.”
“YPJ, DSG içinde kalacak”
İlham Ahmed, Bayan Savunma Birlikleri’nin (YPJ) geleceğini ise, “YPJ, DSG içerisinde yer alan bir güçtür. Tugaylar oluşturulduğunda bayan gücüde içerisinde yer alacak. Bizim güçlerimiz bayan ve erkeklerden oluşuyor. Bu şekilde yer alacaklar“ sözleri ile aktardı.
“Şam Kürtçe eğitim diplomalarını tanıyacak”
İlham Ahmed, görüşülen başlıklar ortasında yer alan eğitim ve diplomalar konusunda, “Kürtçe alınan tüm diplomaların tanınacağını” belirtti ve eğitim-öğretim sürecinin “anadil”de olması gerektiğini vurguladı. Ahmed, Şam idaresinin günde iki saat Kürtçe ders kararını ise yetersiz olduğunu belirtti ve bu hususta diyalogun süreceğini söyledi.
“Türkiye Afrin’den çekildi”
“Dün Türk yetkilileri ile bir görüşmemiz oldu. Bize söylediklerine nazaran Efrin’den çekilmişler. Resmi olarak Efrin’de varlıkları kalmadı. Bize söylenen bu. Devlet yetkilileri de(Şam) bunu teyit etti ‘bize teslim ettiler’ dediler. Sivil kurumlar, siyasi, idari yapılar, teslim edilmiş. Sêre Kaniyê’den (Resulayn) hala çekilmemişler. Fakat devretmeye hazırlanıyorlar. Teslim edip çekileceklerini söylüyorlar. Resmi olarak bizi bu mevzuda bilgilendirdiler.”
Ankara’nın muahedeye yaklaşımına ait soruyu ise Ahmed, “Türkiye’nin hali ise dün Hakan Fidan açıklamasında muahedeyi destekledikleri istikametinde. Bu toplantıda bize verilen bilgide Türkiye’nin muahedeyi destekledikleri istikametinde. Umarız bu takviye sürer” diye yanıtladı.
“Kürdistan Bölgesi mutabakatta rolü vardı”
Irak Kürdistan Bölgesi’nin rolüne ait ise İlham Ahmed “Kürdistan Bölgesi’nin bu mutabakatta değerli rolü vardı. Birçok görüşmemiz onlar da şahitti. Büyük dayanakları oldu” sözlerini kullandı.
Kürtler bakanlıklarda yer alacak mı?
Bakanlık seviyesinde Kürtler nasıl yer alacağına ait ise Ahmed “Savunma Bakanlığı yardımcılığı netleşti. Diğer bakanlıklar konusunda bir detay konuşulmadı. Biz aracı olan milletlerarası güçlere de söyledik bu bakanlıkların belirlenmesi gerekiyor” dedi.
Sınır ve havalimanları devlet denetiminde olacak
Sınır kapıları ve havalimanlarının devletin denetiminde olacağını söz eden Ahmed, lakin çalışanların bölge halkından olacağını söyledi. Ahmed, Kuzeydoğu Suriye’yi Irak Kürdistan Bölgesi’ne bağlayan Semalka/Peşxabur Hudut Kapısı’nda da tıpkı uygulama olacağına vurgu yapan Ahmed, “Semelka Kapısı açık kalacak. Mutabakatta da belirtildiği üzere şuana kapıda çalışan vazifeliler devlet memurları olarak çalışmaya devam edecekler” dedi.
“Desteği ardımızda dağ üzere hissettik”
Avrupa başta olmak üzere dünyanın dört bir yanından Kürtlerin dayanaklarını gerilerinde hissettiklerini de vurgulayan Ahmed, “Kürtlerin dünyanın her yerinden gösterdiği takviyesi ardımızda bir dağ üzere hissettik. Bir ittifak oldu mutabakata vardık. Lakin tehlike geçmiş değil. Muahedenin uygulanması ve hayata geçmesi için halkımız, dayanak olmalı ve ayakta olmaya devam etmeliyiz” tabirlerini kullandı.
“ABD ile paydaşlık sürmeli”
Soruları yanıtlarken ABD’ye de ileti veren Ahmed, “ABD’ye mesajım birlikte IŞİD’e karşı ortak ittifak içerisinde savaştık. Yeni Suriye’nin inşasında da iştirak sürmeli. Memleketler arası topluma ise mesajım Kürtlerin sesi duyulmalıdır. Dünyada hakları resmi olarak tanınmayan ikinci büyük halk Kürtlerdir” dedi.
Türkiye’deki tahlil sürecine de dikkat çeken Ahmed “Türkiye’deki barış sürecine de yönelik de tehlike oluşuyor. Rojava’daki ateşkes sayesinde bugün barı süreci yürüyor. Türkiye her vakit Kürtleri en kıymetli sorun olarak görüyor. Ya olacak ya olacak öbür yolu yok” diye konuştu.
Barrack’tan Barzani’ye teşekkür
ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Lider Mesud Barzani ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek, mutabakata katkılarından ötürü teşekkür etti. Barzani Ofisi’nden yapılan açıklamaya nazaran, Tom Barrack, Suriye hükümeti ile SDG ortasında imzalanan muahedede üstlendiği “belirgin rol” nedeniyle Mesud Barzani’ye hem kendi ismine hem de ABD Başkanı Donald Trump adına şükranlarını sundu.
Barrack, Lider Barzani’nin diyalog sürecine verdiği dayanağın, bölgedeki tansiyonun azaltılmasında ve kelam konusu mutabakatın hayata geçirilmesinde kilit rol oynadığını vurguladı.
Görüşmede Lider Mesud Barzani ise sıkıntıların diyalog yoluyla çözülmesine katkı sunan başta ABD idaresi olmak üzere tüm taraflara teşekkür ederek, bölgedeki önceliklerinin barışın tesisi ve istikrarın sağlanması olduğunu tabir etti.
Haseki’ye giriş pazartesiye ertelendi
Anlaşmanın duyurulmasının ardından Suriye İçişleri Bakanlığı, İç güvenlik güçlerinin Haseki ve Kamışlı kentlerine girmeye hazırlandığını açıkladı. Haseki vilayetinde İç Güvenlik Yöneticisi olarak Mervan al-Ali’yi atadı. Haseaki’ye girmeye hazırlık yapılırken Haseki Medya Müdürlüğü tarafından ilerleyen saatlerde bir açıklama yapıldı. Açıklamada, Suriye İçişleri Bakanlığı iç güvenlik güçlerinin Haseki ve Kamışlı’ya girişinin, çekilmeyi ve konuşlanmayı organize etmek ve geçiş etabında alanda sürtüşmeyi önlemek için Pazartesi gününe ertelendiği belirtildi.
Kaynak: T24
Bir yanıt bırakın